OPHETLAND.EU
   <<< beginpagina
Journalistiek
Columns
Artikelen
Boeken
Natuurmakers
Op het land

Landschapsbiografie van de Drentsche Aa
Ineke Noordhoff
Agenda
Contact
 
Natuurmakers



Natuurmakers
Reacties
Bronnen EHS en dieren
Bronnen Staatsbosbeheer
Bronnen Spontane natuur
Bronnen burgers
Bronnen divers
Bronnen particuliere natuur
Bronnen boerennatuur
Bronnen diverse terreinen
Bronnen Weer water
Bronnen Wadden
Bronnen Blauwestad
Wieringen


Bronnen EHS en dieren

Hoofdstuk 3, 12, 2, 26



Hoofdstuk 3 EHS

Natuurmakers: ‘Een van de bedenkers, de VVD-minister Pieter Winsemius (minister van VROM in Lubbers I en Balkenende III) verwoordde de ambitie zo: een haas uit Roodeschool moet zo naar Sas van Gent kunnen lopen. En als daartussen een weg ligt waar hij niet omheen kan, laten we dan zorgen dat hij die weg veilig kan kruisen. Het groene stelsel geeft wilde dieren en planten de mogelijkheid om te migreren van het ene naar het andere leefgebied en zorgt zo voor vers bloed, wat de kans op voortbestaan van de soort vergroot.’ (Dit citaat gebruikte Cees Veerman in het interview dat ik met hem had in mei 2011).In deze dissertatie staat  hoe de Relatienota ontstond (het Natuurbeleidsplan) en de EHS tot stand kwamen.

De ambitie van het rijk wasdestijds om de EHS een omvang te geven van 728 duizend hectare. Dit heb ik vertaald naar ‘bijna eenvijfde van de grond in ons land moet in 2018 ‘groen’zijn. Nederland behelst vier miljoen hectare, waarvan 1 mio water. Landbouw heeft 2,2 miljoen hectare in gebruik. Ondanks de ambitie om naar bijna twintig procent ‘groene ruimte’ te gaan, zitten we in 2011 op 12% bos en natuur.

Ik baseer me op cijfers van het CBS over bodemgebruik.

Op de aankopen in het kader van de EHS is regelmatig iets afgedongen. In 2002 bijvoorbeeld bezuinigt minister Cees Veerman van Balkenende I. Over die bezuinigingen ontstaat heftige verontwaardiging onder meer in Wageningen aan de Universiteit. Als Balkenende I valt, klinkt een zucht van opluchting. Balkenende II pakt de aankoop van gebieden weer op maar handhaaft de omslag naar particulier beheer.

Sinds juni 2005 staat dat geboekstaafd in het Beleidskader 'Omslag van minder verwerving naar meer beheer’. De bijlage is onder meer te vinden in Bijlage 2 van het Achtergronddocument bij 'Evaluatie omslag natuurbeleid’ 

De verkenning van de kansrijkheid van deze omslag volgt in september 2005 door het Milieu- en Natuur Planbureau.

 

Tachtig procent van bijzondere natuur in Nederland is in slechte staat. Nederland is niet het braafste jongetje van de klas, zie daarvoor de bijlage brief Bleker 14 sept 2011.

Biodiversiteit: Lees bijvoorbeeld dit artikel of verder op het Compendium voor de leefomgeving. Daar staat: Biodiversiteit wordt vaak opgevat als het totale aantal planten- en diersoorten van een gebied. In Nederland zijn er ruim 24.000 diersoorten en ruim 10.000 plantensoorten, dit is ongeveer 2% van het totale aantal soorten dat op de wereld bekend is. Het aantal soorten is zeer ongelijkmatig over de onderscheiden planten- en diergroepen verdeeld. De grootste groep is die van de insecten. De soortgroepen vogels en zoogdieren bevatten een veel geringer aantal soorten.
Voor veel soorten heeft Nederland een grote internationale betekenis. Dat geldt bij uitstek voor de doortrekkende en overwinterende watervogels. Er zijn in Nederland ook veel gebieden waar bijzondere plantensoorten voorkomen
.

Hoe erg de soorten bedreigd worden is daar ook te lezen: Bedreigde soorten in Nederland

Voor een groot aantal planten- en diergroepen zijn in Nederland Rode Lijsten van bedreigde soorten opgesteld. Daaruit komt naar voren dat bij alle soortgroepen meer dan éénderde van alle soorten van de soortgroep bedreigd is (zie het eerste tabblad van de figuren). Bij reptielen, paddenstoelen en dagvlinders staan zelfs circa tweederde van de soorten op de Rode Lijst. Bij dagvlinders, steenvliegen, zoetwatervissen en korstmossen zijn relatief veel soorten geheel uit Nederland verdwenen.

Het verschil tussen genetische diversiteit en biodiversiteit wordt helder omschreven in de visietekst: Biodiversiteit: basisproduct  of luxe goed?

Recent is het bewijs voor de noodzaak van behoud van biodiversiteit nog onderstreept door  Jasper van Ruijven van de WUR.

 

De baten van investeringen in landschap en natuur liggen 17,8 miljard euro hoger dan de kosten, lees ‘Investeren in het Nederlandse landschap. Opbrengst: geluk en euro’s’ van LNV. 

 

Uit Ton Bade In het boek ‘Het groene geld onder de Gooise matras’ wordt de toegevoegde waarde van het groen op de woningen in het Gooi geschat op 1,1 miljard euro op jaarbasis. Dat is heel bijzonder, want als we kijken naar het aantal mensen per hectare in het Gooi, dan blijkt dit cijfer op 18 te liggen. Dit is aanmerkelijk hoger dan het gemiddeld aantal inwoners van Nederland per hectare (5). Maar ook hoger dan het gemiddelde van de Randstadprovincies (9,5 per hectare). Het Gooi heeft dus in feite een soort groen illusielandschap, waarin het door de ruimtelijke inrichting lijkt alsof de drukte van de stad

altijd ver weg is. Wie in de natuur van het Gooi verkeert, kan dichtbij huis toch het avontuur van de natuur beleven. Dat is één van de belangrijkste kwaliteiten van het Gooi. Het is juist door deze grote bevolkingsdichtheid, gekoppeld aan de aanwezigheid

van een uitgebreide, openbare en goed toegankelijke groene infrastructuur (dit integenstelling tot de niet toegankelijke veenweidegebieden van Het Groene Hart) dat het groen in het Gooi enorme baten genereert, vooral op het gebied van wonen

 

Na de ingreep van het kabinet-Rutte breekt het debat los over natuur in Nederland. Is de Ecologische Hoofdstructuur nog wel de juiste weg? Staatssecretaris Bleker vangt de bestaande onvrede goed op, maar zijn analyse en oplossingen deugen niet aldus Johan van de Gronde van het Wereld Natuur Fonds. Van de Gronde vindt dat ons land blijft puzzelen met een mozaïek aan natuurgebiedjes. Hij is van de grote lijnen. In Trouw van 12 februari 2011 doet hij uit de doeken wat hij zou willen.De achteruitgang van de biodiversiteit in Nederland is getemperd, maar er is nog lang geen sprake van een duurzaam leefgebied voor alle soorten die we in 1982 op ons deel van de planeet hadden overgelaten. Op de Europese ranglijst van natuurbeschermers bungelt Nederland treurig onder

Hoofdstuk 12

De aanleg van nieuwe natuur – met behulp van overheidsgeld – moet passen binnen het masterplan van het rijk. Daartoe zijn kaarten gemaakt met natuurdoeltypen en invloed waarin de keuzes en contouren staan. Er zijn globaal gesproken 27 natuurdoelen en 132 natuurdoeltypen die op specifieke plaatsen gerealiseerd moeten worden.  Het Natuurplanbureau inventariseerde in 2002 welke bestanden er gebruikt worden bij het uitvoeren van de natuurwetgeving – en dat zijn er heel wat.

De baten van de ehs zijn onderzocht door de WU, een rapport uit juni 2010.

 

Hoofdstuk 21 Wilde dieren

Edelherten en wilde zwijnen zijn in ons land tussen 1895 en de jaren twintig teruggekeerd door import van jagers. Kijk op wildtiere-live.de  naar een webcam om het edelhert te zien. Het edelhert heeft een eigen vereniging en een eigen tijdschrift in ons land. Dat is online te downloaden.

Natuurmonumenten lanceerde eind 2010 een actie om grootwild in Drenthe op de kaart te zetten. 

Het faunabeheerplan van Gelderland is op internet te vinden, ondanks de omzet bevorderende werking van edelherten op de Veluwe (bewoners voerden de wilde dieren zelfs om ze naar het dorp te lokken) zit de angst bij Gedeputeerde Staten van Drenthe blijft echter overheersen. De proef met ‘wildernisnatuur’kreeg dan ook geen vervolg.

Het Faunafonds regelt schade afhandeling.

Daar is ook onderzoek naar schade door ganzen en bevers te vinden – in verband met de schadeclaims. Lees bijvoorbeeld over het bevermanagement of het rapport over schade door Canadese ganzen.

Over edelherten in het Weerterbos.

Jacht en faunabeheer  heb ik zelf ervaren door met een groep wildebeheerders aan te sluiten tijdens hun jaarlijkse wildtellingen. In het stageverslag van Anouk de Plaa staat beschreven hoe wildtellingen en dergelijke plaatsvinden.

Over ecoducten en ‘gebiedsgericht ontsnipperen’ lees bijvoorbeeld dit artikel.

De wisenten op Kraansvlak zijn goed te traceren vanwege een gps in de halsband van een van de dieren. Er worden  jongen geboren en dit alles is voor het publiek dus te volgen. Er is een website waar ook wetenschappelijk onderzoek te vinden is over het dier en zijn verhouding tot mensen en de kansen in Nederland. In De Levende Natuur verscheen een artikel over de zin en onzin van dit experiment met wisenten in Nederland.

Staatssecretaris Henk Bleker geeft begin oktober 2011 alvast iets prijs over de Nieuwe Wet Natuur in een interview met De Nederlandse jager. De jagers maken zich zorgen omdat de beslissing welke soorten bejaagd mogen worden naar de provincies verschuift. Ze vrezen onduidelijkheid en veel meer bureaucratie. Bleker wil juist lastenverlichting, maar kan hen niet overtuigen hoe dat dan bereikt wordt.

Prins Hendrik  (geboren in 1876) begon met de bebossing rondom paleis Het Loo. Hendrik werd  erevoorzitter van de Nederlandsche Heidemaatschappij.

Over herintroductie  van de otter veel gegevens in het Compendium  voor de leefomgeving  en bij de Stichting vrienden van de otter. De korenwolfwereld, incluis de bloempotten waar de dieren gefokt worden in Blijdorp, komen hier ter sprake.

De verhalen over Rottumerplaat en Geert-Jan van Dieren heb ik zelf opgetekend uit de mond van  betrokkenen.

 

Victor Westhoff introduceerde voor deze landschappen de term halfnatuur, waarmee

(gedeeltelijke) mensafhankelijke landschappen gelijkwaardiger werden aan mensonafhankelijke

landschappen.