OPHETLAND.EU
   <<< beginpagina
Journalistiek
Columns
Artikelen
Boeken
Natuurmakers
Op het land

Landschapsbiografie van de Drentsche Aa
Ineke Noordhoff
Agenda
Contact
 
Landschapsbiografie
van de Drentsche Aa




Altijd anders 9
Altijd anders 8
Altijd anders 7
Altijd anders 6
Altijd anders 5
Altijd anders 4
Altijd anders 3
Altijd anders 2
Altijd anders 1




Altijd anders 9

Reconstructie Ulco Glimmerveen


Een biografie met jeugdfoto’s

Door Ineke Noordhoff

Acht weken vertelde ik u over het wetenschappelijke onderzoek naar het Drentsche Aa-gebied. We zagen archeologen, de geologen, geomorfologen, ecologen en historische geografen als het ware langstrekken met een fragment van hun jarenlange onderzoek. In deze laatste aflevering krijgt u vast een voorproefje te zien van het paradepaardje van ons boek: de landschapsreconstructies.

De ene wetenschapper kan voor je uittekenen hoe de diepe ondergrond eruit ziet, de ander hoe het oppervlak door wind en ijs van vorm veranderde, waar het water stroomde, wat er groeide of leefde. Wij hebben al die kennis over hoe het Drentsche Aa-gebied er vroeger uitzag, samengebracht bij Ulco Glimmerveen - een bioloog uit Dwingelo die zich ontwikkelde tot een wereldwijd bekroonde illustrator. Glimmerveen kan in zijn computer driedimensionale landschappen in elkaar zetten en daar dan een foto van maken (of een video, want dat kan ook!). Dat betekent dus dat hij ons het vroegere landschap kan laten zien. Voor mij voelde het alsof we een boek van jeugdfoto’s van de Drentsche Aa hadden bemachtigd!

Glimmerveen gebruikt 3D-technieken zoals die ook dienst doen bij films als Avatar en Lord of the Rings. Het verschil is echter dat niet fantasten maar wetenschappers hem hebben aangestuurd. Via de computer van Glimmerveen hebben we realistische foto’s gemaakt van hoe het landschap er vroeger uit zag. Omdat het landschap door de tijd heen sterk veranderde, zijn er vijf landschapsreconstructies gemaakt - steeds in een andere tijd. Om u echt goed overzicht te geven van hoe het landschap eruit zag, presenteren we deze unieke jeugdfoto’s op extra uitklappagina’s.  

De eerste, die u bij dit artikel ziet, is zoals het er rondom Gasteren uitzag ongeveer 10.000 jaar voor de jaartelling. De laatste ijstijd loopt naar het einde. ’s Winters is het gemiddeld min 15 graden Celsius. We kijken vanuit de richting van Anloo naar de Gasterse Duinen. Op de achtergrond loopt een smeltwaterrivier in een breed dal waar tegenwoordig het Gastersche Diep en Taarloosche Diep stromen. Op beschutte plekken begint gras te groeien en in laagtes staan zelfs struikjes zoals Blauwe Bosbes, Jeneverbes en Kraaihei. Op de achtergrond stroomt de beek en in het voorjaar spoelt daar een enorme massa smeltwater doorheen. Links achter lopen wat Rendieren - die waren goed aangepast aan dit klimaat. Een rendierjager zit - verscholen in zijn rendierhuid - op de Gastersche Duinen op de uitkijk.

Aanvankelijk plaatste Glimmerveen ook Mammoeten in het landschap. Maar binnen het wetenschappelijke team brak er toen een stevig debat uit en uiteindelijk zijn de Mammoeten geschrapt omdat er overeenstemming was bereikt: de Mammoeten waren 10.000 jaar voor Christus in ons Drentse Aa-gebied al uitgestorven. Over iedere heuvel, elk plantje - en zelfs hoe de planten ten opzichte van de struiken groeiden - is flink heen en weer gepraat. Onderzoekers bestookten elkaar met publicaties uit hun eigen vakgebied. Zo zijn de reconstructies ‘levensecht’ geworden; dat is de meerwaarde van een landschapsbiografie die gemaakt is door een team van mensen die over hun eigen gebiedsgrens kunnen kijken.

De vijf reconstructies zijn op doeken geprint en hangen deze week in Zeegse op de Brink om het jubileum van de Drentsche Aa op te luisteren. Ga vooral kijken! Er is van alles te doen, waarbij de Drentsche Aa het middelpunt van de festiviteiten vormt. U kunt het water van de Aa proeven en vergelijken, de boswachters en gidsen uit het gebied staan voor u klaar en op de oevers klinkt de speciaal gecomponeerde Ode aan de Aa. Donderdag op het congres ‘Het experiment van de Drentsche Aa’ wordt de Landschapsbiografie van de Drentsche Aa gepresenteerd. Daarna is het in de boekhandels te koop. Ik wens u veel lees- en kijkplezier.

Bij de afbeelding:

Reconstructie van het landschap in het hart van het Drentsche Aa-gebied gemaakt door Ulco Glimmerveen in samenwerking met het team wetenschappers dat tekende voor de Landschapsbiografie van de Drentsche Aa.