OPHETLAND.EU
   <<< beginpagina
Journalistiek
Columns
Artikelen
Boeken
Natuurmakers
Op het land

Landschapsbiografie van de Drentsche Aa
Ineke Noordhoff
Agenda
Contact
 
Op het Land


Recensies
Voorwoord
1 Boerenland / Izašk Geluk
2 Weidepremie / De Haan
3 Ganzen / Auke Veldman
4 Bloemen / Wim Roskam
5 Bloemen / Peter de Koeijer
6 Grutto's / Piet Praag
7 Bomen / Harm Veeneman
8 Akkervogels / Kremer
9 Vogels / Van Burgsteden
10 Biologisch land / Kuiper
11 Natuurland / Kor Buist
12 Stadsland / Jan Duijndam


3 Ganzen / Auke Veldman



 

door Ineke Noordhoff / Foto Ellen Kok

Het IJsselmeer ligt er strakblauw bij. Aan de landzijde van het oude dijkje ter hoogte van Bakhuizen zit de wei vol kleine rietganzen. Ze hebben aangelegd op het grasland van Auke en Willeke Veldman. Ik volg de meute, en word door boer en boerin binnen genood. Nadat zij hun handen even hebben gevouwen eten we een boterham met daarbij een beker verse melk – zo uit eigen koeltank.

‘Als de ganzen over je land zijn geweest, zetten de koeien er geen bek meer in’

(verkorte versie uit Op het land)
Op de grens van het IJsselmeer en het Friese weidelandschap ‘verhuren’ boeren hun land als voedseltafel voor trekvogels. Soms moeten de koeien op stal blijven omdat de wintergasten voorrang krijgen. ‘Als de ganzen over je land zijn geweest, zetten de koeien er geen bek meer in.’ Vroeger vloog Auke met een oude brommer over het veld om de vogels te verjagen. Tenslotte heeft hij te weinig land in verhouding tot het aantal melkkoeien, dus dan moet je zuinig op je gras zijn. ‘Toen ik op deze boerderij begon, in 1980, waren er nog nauwelijks ganzen. Soms in de winter zag je er eens een paar in de wei. Maar als er honderd waren, was het veel.’


Van verjager tot voederaar

Ganzen zijn in de wereld van natuurliefhebbers een succesverhaal: vijftien jaar geleden moest je goed opletten om er een paar te bestuderen, tegenwoordig kunnen zelfs echte stadsmensen succesvol een ganzentocht ondernemen. Verrekijker vergeten? Geen probleem – de dieren vliegen niet eens weg als je dichterbij komt. Het kostte Auke niet veel moeite om van een verjager te veranderen in een voederaar en hij blijkt al even pragmatisch wanneer het gaat over zijn graslanden; eerst teelde hij alleen maar fris groene sprieten voor de melkkoeien, tegenwoordig heeft hij ook een wei vol kruiden. ‘Hierachter op het land ziet het vaak zwart van de ganzen. Vooral als het volle maan is, dan komen ze. Soms zitten er wel twee ganzen per vierkante meter. Die beesten hebben van die brede poten met zwemvliezen ertussen waarmee ze dan wat staan te trappelen. Daardoor komt het water omhoog en verslempt het gras; het wordt een brei. Ik kan ze inmiddels wel laten zitten, maar sommige boeren waken zelfs ’s nachts.’

De bakermat van het ganzengedoogbeleid, ligt aan de andere kant van de provincie Friesland in Anjum. Roel Cazemier, burgemeester van Dongeradeel begeleidde de boeren die ermee begonnen. Inmiddels is hij voorzitter van Boerennatuur, de aparte tak van LTO die zich bezighoudt met boerennatuur. In Op het land reageert hij op de malligheden die zijn ontstaan toen de Friese regeling moest worden ingepast in het landelijke Programma Beheer.