OPHETLAND.EU
   <<< beginpagina
Journalistiek
Columns
Artikelen
Boeken
Natuurmakers
Op het land

Landschapsbiografie van de Drentsche Aa
Ineke Noordhoff
Agenda
Contact
 
Artikelen


Geert Mak over landschapspijn
Kwartetten met gebouwen
Modderig museumstuk
Pieterburen aan Zee
De 21e eeuw
De druk neemt toe
Op zoek naar Wadden-wildernis
Goed zoeken naar Waddenwerelderfgoed
Grazen in stuivende duinen
Zee klapt over Rottum
Rottum groeit
Simonszand door midden
Bijzonder burgerinititief
Blekers boeren
Knikklei aan de haringen
Nieuwsmonitor 2
Nieuwsmonitor 1
Dannemeer 9
Dannemeer 8
Dannemeer 7
Dannemeer 6
Dannemeer 5
Dannemeer 4
Dannemeer 3
Dannemeer 2
Dannemeer 1
Het luie landschap

Verlangen naar wildheid
Alweer een moeras
Vrijbuiters van īt wad
Vrije-keuze-koeien
Feestje op braakland
Intratuin op grote schaal
In dienst van de natuur
Leuk werk in vijfsterrenlandschap
Een schuur vol beukennootjes
De natuur als medicijn
Help, ze komen plantjes tellen
Boeren stoppen met natuurbeheer
Het is een lastige periode
Akkervogels wacht hongerwinter
Geef burgers het landschap terug
Kleinere redacties, betere kranten?
Inkrimpingen gaan door
Vogelaar: dubbelspel
Grutto's kijken in stadsland
Met de tram de stad uit
Heel erge betweters moeten dood
Mensen vervreemden van de natuur
Het lageland stroomt vol


Akkervogels wacht hongerwinter

De Pers, 22 nov. 2007


Gepubliceerd in De Pers, 22 november 2007
Ineke Noordhoff
Het wordt deze winter hongerlijden voor de grauwe kiekendieven en leeuweriken in Groningen. De gronden waar ze voer en beschutting vonden, zijn door de boeren omgeploegd en ingezaaid met tarwe.
De boeren moeten van de Europese Unie meer graan gaan telen nu de prijs daarvan omhoog schiet. Voor de vogels, die onbedoeld van de nu afgeschafte braakregeling profiteerden, ziet het er slecht uit.

‘Het stikt van de muizen in de braakpercelen’, meldt André Edens, met 285 hectare wat je noemt een grote akkerbouwer. Hij is druk aan het ploegen. Op zijn bedrijf in Oost-Groningen had hij vorig jaar vijf hectare braak. Grond waarop hij geen voedsel verbouwde, maar wel premie voor kreeg – om het overschot op de markt tegen te gaan.Edens liet die braakgronden maar wat liggen – de dieren konden er hun gang gaan. Komend seizoen zal er tarwe groeien omdat de braakpremie op nul is gezet – en waarschijnlijk een dezer dagen helemaal wordt geschrapt. ‘In tarwe zitten ook wel muizen, maar toch niet zoveel als in de braakpercelen’, weet Edens. Voor de uilen en kiekendieven valt er dus minder te eten.

Veel natuur op ongebruikte landjes
Eind jaren tachtig werd de braakregeling door de Europese Unie ingesteld. De ongebruikte percelen landbouwgrond, die soms meerdere jaren achter elkaar ongemoeid werden gelaten, bleken insecten en muizen aan te trekken. Daar kwamen roofvogels als de grauwe kiekendief op af. Ook de veldleeuwerik, een zeer ernstig bedreigde akkervogel, bleek geweldig te profiteren van de ruige landjes.
Voor het ‘afzien van productie’ kregen de boeren (in 2005) 280 tot 480 euro per hectare. In dat jaar werd 25.000 hectare aan de voedselproductie onttrokken.
‘De braak heeft voor de natuur heel wat opgeleverd. Daardoor is de focus op de akkervogels komen te liggen. We moeten die natuurresultaten van de laatste jaren niet verspelen omdat we zitten te pitten. Maar daar lijkt het helaas wel op’, reageert Ben Koks, beschermer van de grauwe kiekendief.
Hij is zeer verontrust over de gevolgen van de Europese landbouwmaatregel voor de akkervogels in Nederland. ‘Door het afschaffen van de braakregeling neemt het voedselaanbod voor de dieren komende winter behoorlijk af.’ Koks begrijpt best dat de oude braakregeling eruit gaat nu de graanmarkt tekorten laat zien. Maar er zou meer geld voor natuurmaatregelen voor in de plaats moeten komen.

Faunaranden werken echt goed
‘Niet alle braak werkt even goed. Als je in plaats van voedsel biogewassen verbouwt, heeft dat voor de vogels niet zoveel betekenis. We ontdekten dat je het meeste effect voor de natuur haalt als je land meer jaren braak laat liggen en als je aansluit bij sloten en slaperdijken’, vertelt Koks. Speciaal met het oog daarop zijn er nu ‘faunaranden’ ontwikkeld waarvoor natuursubsidie van 1.300 euro per hectare wordt betaald.
André Edens heeft twintig hectare aan faunaranden op zijn bedrijf. Hij zaait er een speciaal ontwikkeld zadenrijk mengsel in –en maait alleen als de vogels zijn uitgevlogen. Dat werkt voor de fauna goed. In Groningen trekt de provincie jaarlijks geld uit voor 800 kilometer faunaranden. Landelijk is er geld voor zo’n drieduizend kilometer. Niet veel in verhouding tot de 25.000 hectare die in heel Nederland braak lag – en die dus vanaf deze winter voor de vogels wegvalt.
Koks: ‘Er is minstens het dubbele nodig aan akkerranden ter compensatie. Maar er is bijna niemand die daarvoor lobby voert. Ongelofelijk als je je realiseert dat aangetoond is dat deze faunaranden echt succes hebben.’