OPHETLAND.EU
   <<< beginpagina
Journalistiek
Columns
Artikelen
Boeken
Natuurmakers
Op het land

Landschapsbiografie van de Drentsche Aa
Ineke Noordhoff
Agenda
Contact
 
Artikelen


Geert Mak over landschapspijn
Kwartetten met gebouwen
Modderig museumstuk
Pieterburen aan Zee
De 21e eeuw
De druk neemt toe
Op zoek naar Wadden-wildernis
Goed zoeken naar Waddenwerelderfgoed
Grazen in stuivende duinen
Zee klapt over Rottum
Rottum groeit
Simonszand door midden
Bijzonder burgerinititief
Blekers boeren
Knikklei aan de haringen
Nieuwsmonitor 2
Nieuwsmonitor 1
Dannemeer 9
Dannemeer 8
Dannemeer 7
Dannemeer 6
Dannemeer 5
Dannemeer 4
Dannemeer 3
Dannemeer 2
Dannemeer 1
Het luie landschap

Verlangen naar wildheid
Alweer een moeras
Vrijbuiters van īt wad
Vrije-keuze-koeien
Feestje op braakland
Intratuin op grote schaal
In dienst van de natuur
Leuk werk in vijfsterrenlandschap
Een schuur vol beukennootjes
De natuur als medicijn
Help, ze komen plantjes tellen
Boeren stoppen met natuurbeheer
Het is een lastige periode
Akkervogels wacht hongerwinter
Geef burgers het landschap terug
Kleinere redacties, betere kranten?
Inkrimpingen gaan door
Vogelaar: dubbelspel
Grutto's kijken in stadsland
Met de tram de stad uit
Heel erge betweters moeten dood
Mensen vervreemden van de natuur
Het lageland stroomt vol


Het is een lastige periode

Nieuwe Reporter, 27 november


GPD-hoofdredacteur Marcel van Lingen: Het is een lastige periode

gepubliceerd op 27 november 2007 bij De Nieuwe Reporter

door Ineke Noordhoff

Nog geen jaar is Marcel van Lingen (50) hoofdredacteur/directeur van de Gemeenschappelijke persdienst, de GPD. Hij probeerde het ANP eruit te concurreren met een dienst voor korte nieuwsberichten. Toen de aangesloten kranten daar niet in mee gingen, werd het inkrimpen: van 92 naar 79 mensen. En terwijl hij de journalisten in de nieuwe formule aan het persen is, blijkt zijn dienst bespioneerd te worden door nota bene een ministerie. Toch spreekt Van Lingen niet over een crisis. ´Dat woord is niet van toepassing.´

´Het is wel een lastige periode´, geeft hij toe. ´Als directeur ontkom ik er niet aan om de redactie aan te passen aan de geprononceerde omzetdaling van 2008.´ Het opheffen van de Haagse Courant, Utrechts Nieuwsblad en Rotterdams Dagblad heeft de GPD hard geraakt. ´Als hoofdredacteur/directeur moet je dan orde op zaken stellen.´

In september toen De Nieuwe Reporter hem belde met de vraag of de inkrimping de kwaliteit van de dienst heeft aangetast, hield hij de boot af. Nog niet alle betrokkenen waren over de streep. Inmiddels heeft op de redactie een stoelendans plaatsgevonden, de correspondenten zijn op een ander – losser – contract gezet en de medewerkers geïnformeerd over de nieuwe behoeften van de persdienst. De inkrimping is gerealiseerd.

´Journalistiek gezien is het een zege als je de keuzes scherper moet maken´, vertelt hij ontspannen vanachter zijn bureau. ´En dan spreek ik dus als hoofdredacteur.´ Met dertien man minder dan een half jaar geleden levert de GPD minstens zulk goed werk, zegt hij. ´En de hoofdredacteuren van de aangesloten kranten vinden dat ook´, volgt er zelfverzekerd achteraan.

Ik hoor toch wel eens een deelredactie klagen over lege GPD-bakken.
´Zal eco zijn´, riposteert hij kort en snel. ´De redactie economie heeft een grote uitloop gehad en een nieuwe vind je daar niet zo snel. Dat is een specifiek eco-probleem.´ Eén recent bij de GPD vertrokken economie/redacteur is Hans van Soest. Hij werd afgelopen zomer voorlichter bij het ministerie van Sociale Zaken maar bleef rondneuzen op de computer van zijn oude werkgever: GPD-gate zo heet de affaire inmiddels. ´Maar daar kwam u niet voor´, schuift Van Lingen de affaire voorlopig van tafel. De GPD deed aangifte van ongewenst bezoek aan het elektronische GPD netwerk. Op dit moment onderzoekt het Openbaar Ministerie de feiten en mogelijk volgt een rechtszaak. Van Lingen wil daar niet op vooruit lopen.

Middentafel moet kwaliteit borgen
Beter werk afleveren met dertien redacteuren minder, hoe doe je dat?
´We hebben een middentafel ingesteld. Tot nu toe redigeerde elke deelredactie zijn eigen stukken. Om de beurt deden alle verslaggevers dat in wisseldienst. Maar de ene houdt meer van sfeer of lange zinnen dan de ander. Daardoor was de kwaliteit van de eindredactie wisselend.

Ik heb de deelredacties gevraagd: wie is jullie beste eindredacteur? Die mensen heb ik bij elkaar gezet aan de middentafel. Zij hebben de opdracht om geen enkele onzuiverheid meer door te laten. Zij vormen als het ware het kwaliteitskeurmerk van de nieuwe GPD. Ons net is geen broddellapje waar je van alles op zet. Als een verhaal wordt aangeboden zonder dat wederhoor is gevraagd, stuurt onze middentafel dat artikel terug. En het werkt. We zien nu al dat we minder correcties en aanvullingen op het net hoeven te zetten.´

Vanaf het moment dat de tering naar de nering moest worden gezet, gold een vacaturestop. ´En sommige mensen moeten harder werken dan vroeger.´ Opgelucht vertelt hij: ´We hebben als gevolg van de bezuinigingen geen enkele journalist de deur uit hoeven sturen.´

Drie mensen die werden ingeleend bij regionale kranten, zijn van de loonlijst geschrapt. ´We hadden een consumentenredactie in Tilburg en een mediaredactie in Hilversum. Die taken heb ik naar Den Haag gehaald, terwijl de mensen terug zijn gegaan naar de krant die hen aan ons had uitgeleend. De verhalen kopen we nu in bij freelancers en dat levert een besparing op.´

Correspondenten delen in de krimp
Er ontstond flink gemor toen hij het GPD-net van buitenlandcorrespondenten aanpakte. ´We hadden vier correspondenten in vaste dienst en gaan terug naar drie; Washington, Brussel en Berlijn. Brussel is van twee redacteuren naar één gegaan. Daarnaast hebben we negen freelancers en een reeks stringers die per stuk betaald worden.

We hebben ze allemaal binnenboord gehouden, maar die negen freelance-contracten zijn anders ingericht. Vanaf 1 januari 2008 krijgen deze mensen geen vaste vergoeding meer; we betalen ze uitsluitend per artikel. De meeste freelancers gaan daardoor minder bij ons verdienen, maar ze krijgen meer mogelijkheden om te werken voor andere opdrachtgevers. We hoeven geen korte nieuwsberichten meer van correspondenten, die passen niet in de nieuwe GPD. We willen reportages en achtergrondverhalen. En die mogen ze ook aan anderen verkopen.

Onze mensen in het buitenland werkten uitsluitend voor de redactie buitenland van de GPD. Dat hebben we veranderd. Ze mogen nu ook produceren voor economie, kunst of sport, ze kunnen reisverhalen aanleveren of direct in opdracht van de aangesloten kranten artikelen maken. Stel de burgemeester van Maastricht gaat op bezoek bij de zusterstad in Indonesië. Dan kan onze correspondent daarheen – dat scheelt de krant een redacteur en een verre reis. Limburg kan zo´n verhaal nu zelf bestellen. En dan moeten ze daar natuurlijk ook zelf voor betalen.´

Berichtencentrale afgeblazen
De kranten die bij de GPD zijn aangesloten, moeten stuk voor stuk sterk bezuinigen. Van Lingen had iets verzonnen om de regionale kranten uit de nood te helpen: de kortnieuwsdienst. Bij wijze van proef leverde de GPD met persbureau Novum in 2006 dagelijks een hele reeks korte nieuwsberichten. Het idee was dat de kranten hun ANP-abonnement zouden kunnen opzeggen.

´Mijn voorganger Henk Dam heeft dat bestuurlijk goed ingebed, ik heb het journalistiek begeleid. De Novum-proef was een gigantische inspanning. De mensen moesten naast het normale werk systematisch korte berichten gaan aanleveren.´ Uiteindelijk besloten de grote concerns om het ANP niet op te zeggen. Dat was een teleurstelling. Van Lingen: ´Uiteindelijk kon ik het wel een beetje begrijpen: ze vonden het geen prettig idee om van één nieuwsbron afhankelijk te zijn.´

Maar leuk was het natuurlijk niet: de proef was geslaagd en toch werd de stekker uit de berichtencentrale getrokken. ´Dat was een lastig moment.´ De zachte g waarmee hij het woord lastig afsluit, lijkt de inhoud van het begrip verder te moeten dempen. ´Vooral voor de redactie was het moeilijk, ze hadden er hard aan getrokken.´

Zijn dagen zijn barstensvol. ´Ik ben afgelopen tijd voordurend bezig geweest om mensen over een streep te trekken. We hebben redacties opgedoekt, taken verschoven, mensen herbenoemd. Dan moet je overleggen met de redactieraad, ondernemingsraad, het college van hoofdredacteuren etc. En dan krijg je GPD-gate er tussendoor.´ Maar daar wil hij dus niet over praten. ´Dat kan onze zaak schaden, dus daar zeg ik echt niets over. Bel me over een paar weken maar, misschien ligt het dan anders.´